3. Die Mens se Basiese Behoeftes

In die natuur neem ons waar dat ten minste twee elemente benodig word vir iets om te funksioneer. Om byvoorbeeld te ontkiem, benodig ’n saad eers ’n energie-impuls om die ontkiemingsproses te begin. Hierdie impuls word ontvang deur die reaksie van proteïene wanneer die regte temperatuur, voldoende vog en genoegsame suurstof aanwesig is, asook die gepaste ligtoestande volgens die saad se spesifieke vereistes (lig-of-donkerontkieming). Wanneer aan hierdie vereistes voldoen word, word ensieme geproduseer wat die gestoorde voedingstowwe aktiveer sodat die energiemetabolisme en groeiproses kan begin.

’n Soortgelyke verskynsel is waarneembaar in die menslike sel, wat ’n klein chemiese fabriek is. Net soos alles in die natuur, funksioneer ’n sel as ’n kanaal. Dit is ontwerp om ’n spesifieke produk te vervaardig. Die sel kan egter niks op sy eie produseer nie. Die menslike sel benodig ’n geskikte omgewing, byvoorbeeld ’n druk van ongeveer een bar en ’n temperatuur van ongeveer 37°C. Indien die druk te hoog is, word die sel beskadig, en die temperatuur moet relatief konstant bly. Die sel benodig grondstowwe – dit wil sê chemikalieë – om die verlangde produk te vervaardig, sowel as die nodige inligting binne die sel self. Is grondstowwe soos byvoorbeeld asemhaling, vloeistof en voedsel inname alleen voldoende vir produksie? Nee, die sel benodig ook ʼn energie bron om die grondstowwe bruikbaar te maak.

Vir die mens om effektief te funksioneer, is voorsiening van ‘n energie bron ook noodsaaklik. Breingolwe speel hier ’n sentrale rol. Daarbenewens het die mens terselfdertyd energie in die vorm van chemikalieë nodig om sy funksies te handhaaf.

Waar kom hierdie energie bron in die mens vandaan? Volgens die klassieke biomedisyne word dikwels beweer dat die serebrale korteks self die energie opwek, byna asof dit 'n ewigdurende bewegingsmasjien is. Hierdie standpunt gee aanleiding tot interessante vrae: Bestaan die brein se energie aktiwiteit werklik as 'n onafhanklike krag? Kan die brein hierdie energie heeltemal op sy eie vervaardig, sonder eksterne invloede? Hierdie ideë daag ons begrip van die brein, sy aard en selfonderhoudende vermoëns uit.

Toe ek my pasiënte se fisieke (mediese) geskiedenis met hul lewensgeskiedenis vergelyk het, het dit duidelik geword dat gedagtes en ervarings ʼn mens se bestaan wesenlik beïnvloed. Wanneer mense geestelik fokus, word hul persepsies en besluite beïnvloed, wat die sentrale rol van geestelike aandag beklemtoon. Die konstante vloei van verwerkte inligting beïnvloed die algemene gesondheid en welstand, en illustreer dat die gees en die lewe intiem met mekaar verweef is in die vorming van persoonlike ervarings. Hier volg enkele voorbeelde:

Geval 2

’n Sewentig-jarige pasiënt het 'n insulienpomp met 'n sensor gedra wat elke 20 minute haar bloedsuikervlakke gemeet het. Toe ek haar vra of sy 'n verskil in haar bloedsuikervlakke opmerk naas gebeurtenisse deur die dag, het sy geantwoord: "Wanneer ek hoor dat my kleinkinders kom kuier, word ek baie bly, en my bloedsuiker begin onmiddellik daal totdat dit normaal is."

Watter behoefte het haar kleinkinders bevredig? Beswaarlik kos; dit was 'n geestelike behoefte, – naamlik liefde, nie 'n fisiese behoefte nie. Wat belangrik is om te verstaan, is hoe hierdie inligting, wat duidelik positief vir die pasiënt was, tot 'n verlaging in haar bloedsuikervlakke gelei het.

Geval 3

'n Ander, jonger diabetiese pasiënt, het ook 'n insulien pomp met 'n sensor gehad. Sy het 'n soortgelyke ervaring gehad, maar negatief. Tydens 'n stresvolle situasie in die hof het haar bloedsuikervlak gestyg, en haar toestel het haar gewaarsku. Ondanks die toediening van insulien, het haar bloedsuikervlakke nie gedaal nie. Eers toe die hofverrigtinge verby was, het haar bloedsuiker dramaties afgeneem, selfs tot onder die normale vlak, weens die toediening van meervoudige dosisse insulien.

Indien mense slegs materie was, en gedagtes geen impak op liggaamlike funksionering gehad het nie, sou sulke verskynsels nie moontlik gewees het nie¹. Tog blyk dit dat ’n persoon se denke sigbaar in die liggaam manifesteer.

Geval 4

Vroeg in my loopbaan het 'n man in sy vroeë vyftigs na my toe gekom. Hy was duidelik omgekrap en het vir my 'n sak medikasie gewys. "Dokter, ek ervaar al vier maande lank aanvalle van duiseligheid en het al hierdie medikasie probeer, sonder sukses”. Ná ’n dag van strawwe fisiese arbeid met ’n kettingsaag, het duiseligheid hom oorval wanneer hy tuiskom en gaan sit. Dit het herhaaldelik gebeur en altyd op dieselfde tyd, ná werk, by die huis. Vier weke voor die aanvang van sy simptome het sy buurman met hom ‘n familiegeheim omtrent sy huis gedeel. Die pasiënt het met verloop van tyd die huis opgeknap omdat sy vrou dit eendag sou erf. Die buurman het hom vertel dat sy vrou se halfbroer aanspraak het op die huis. Hierdie feit was nie aan hom bekend nie en het innerlike konflik veroorsaak wat onopgelos gebly het, en by hom daagliks ’n fisiese reaksie uitgelok wanneer hy tuisgekom het. Hy het dus ’n siekte ontwikkel sonder verklaarbare fisiese wanfunksie. Die voorgeskrewe medisyne was gefokus op simptomatiese verligting (deur middel van chemikalieë), maar kon, aangesien die oorsaak elders gelê het, nie blywende genesing bring nie.

Kom ons bekyk hierdie basiese menslike behoeftes van naderby. Wat is nodig vir 'n mens om behoorlik te funksioneer, dit wil sê, om gesond te wees? Die mens se lewe is – heeltemal verstaanbaar – afhanklik van die vervulling van basiese behoeftes. Die "wet van die lewe" bepaal wat vir mense noodsaaklik is. Wanneer alle relevante behoeftes binne 'n optimale reeks bevredig word, fluktueer ons toestand tussen die grense van "tekort" en "oormaat". Vervulling van basiese behoeftes bevorder energie, verbeterde gemoedstoestand, en verhoog ons veerkragtigheid om spanning en stres te hanteer.

Uiteindelik lei die bevrediging van hierdie noodsaaklike behoeftes tot gebalanseerde groei, vryheid van siekte, en die nastreef van persoonlike doelwitte met selfvertroue en lewenskrag.

Wanneer 'n siekte of wanbalans voorkom, bevind ons onsself in 'n toestand van onvervulde óf oorvervulde behoeftes en beweeg ons buite die optimale grens. Hierdie onvervulde of oormatige behoeftes veroorsaak simptome wat op disharmonie in die liggaam dui. Dit ontbloot wat ontbreek of wat in oormaat aanwesig is – soos te veel hitte of vloeistof, of te min energie.

Die liggaam kommunikeer hierdie wanbalans deur simptome, wat daarop dui dat gesondheid afhang van die handhawing van harmonie tussen sy verskillende elemente, en dat elke behoefte behoorlik vervul en gebalanseer behoort te wees vir volgehoue welstand.

In die natuurlike wêreld is daar ʼn toleransievlak wat in samewerking met die optimale grens veroorsaak dat ʼn persoon “slegs siek word”. Wanneer hierdie toleransiedrempels oorskry word in of een van die rigtings, te veel of te min, lei hierdie oorskreiding tot permanente funksionele ineenstorting wat die dood van ʼn persoon veroorsaak. As basiese behoeftes nie bevredig word nie of oorbevredig word, het dit dieselfde gevolg – die persoon se dood. .

Daarom is dit van kardinale belang om betyds te weet wat die liggaam kortkom of wat in oormaat is. Wat fisiese behoeftes betref, het ons almal aangeleer om te reageer wanneer die liggaam met ons "praat" oor hierdie behoeftes. Ons weet dat ons suurstof, water, voedsel en die regte temperatuur, byvoorbeeld hitte of koue benodig. Sodra die grens van die optimale reeks bereik word, reageer die liggaam. Dit word maklik aan die hand van temperatuur verduidelik: Ons bewe wanneer ons koud kry of sweet wanneer dit te warm word. Honger, dors of moegheid is die liggaam se sein om te wys dat dit iets spesifiek benodig. Die liggaam kan nie lieg nie; sy seine is akkuraat en direk. Die liggaam kommunikeer sy toestand op ‘n eenvoudige wyse, en ons weet instinktief, sonder om 'n boek te raadpleeg, dat ons op daardie tydstip moet eet, drink of rus.

Daar is siektes soos tinnitus of oorpyn en pasiënte wat duiseligheid ervaar of aan kanker ly, soos vele ander siektes. Wat kom kort in hierdie mense se lewens? Is dit eenvoudig ʼn gebrek aan voedsel of vloeistof? Is sulke toestande die gevolg van hulle beweging buite die optimale reeks van die wet van die lewe, en indien wel, watter behoefte is betrokke?

Ek kon aanvanklik nie bepaal of en op watter wyse, onvervulde geestelike behoeftes tot fisiese wanbalans kan lei nie. Dit het my ‘n geruime tyd geneem voordat ek die eerste keer gesien en oortuig was dat denke die "essensie" van die menslike lewe is. Mense het geregtigheid, vryheid, sekuriteit en nog veel meer nodig vir hul liggame om optimaal te funksioneer. Eers het ek dit nie begryp nie, want dit was nie deel van my mediese opleiding nie. Dit wat ons in ons gedagtes oorweeg, word byna as blote fantasie beskou. Waarom sou hierdie gedagtes dan so belangrik wees dat dit selfs tot siekte kan lei?

Ek het as negentienjarige uit die destydse kommunistiese Roemenië na Duitsland gevlug. Waarom sou ek die risiko neem om gearresteer te word? Het die feit dat ek gevlug het gegaan oor kos en water? Kos was wel beskikbaar in Roemenië, hoewel nie in so ’n verskeidenheid as in die Weste nie, en dit was soms ’n bron van kommer. Materiële dinge was egter nie die deurslaggewende faktor nie. Ek het gevlug omdat vryheid vir my van kardinale belang was – ’n intense geestelike behoefte. In Duitsland het ek in Freiburg gaan woon – ’n stad met so ’n gepaste naam.

Geestelike behoeftes soos vryheid en geregtigheid kan nie oorvervul word nie; 'n belangrike onderskeid in vergelyking met ons fisiese behoeftes. Geestelike behoeftes word óf volkome óf gedeeltelik óf glad nie bevredig nie. Daar is geen boonste toleransiegrens nie, want "te veel" geregtigheid, vryheid of sekuriteit bestaan nie.

Tot watter fisiese reaksie lei onvervulde geestelike behoeftes? Anders gestel, watter gevolge kan ons gedagtes op die liggaam hê? Na tienduisende konsultasies kan ek bevestig dat 'n persoon se geestelike nood in fisiese simptome en siektes manifesteer, wat gevolglik in die liggaam sigbaar word.

Ek het my ook afgevra hoe 'n nie-fisiese element 'n fisiese reaksie kan veroorsaak. Wat behels liefde, geregtigheid, vryheid en sekuriteit? Is hulle chemiese stowwe? Indien wel, sou ons hulle chemies kon formuleer en reproduseer. Indien iemand dan sou kla oor ʼn gebrek aan liefde of ongeregtigheid, sou ons in beginsel net ’n dosis daarvan kon toedien, en die toestand sou opgelos wees. Dit is helaas onmoontlik want ons kan nie "liefde" voorskryf en toedien nie. Liefde is 'n geestelike element en terselfdertyd geestelike inligting wat geen chemiese formule het nie. Dit kan slegs uit die gees self voortspruit, alhoewel dit 'n universele menslike behoefte is, wat nie ontken kan word nie. Die feit wat ons meestal oor die hoof sien is dat wanneer liefde afwesig is, die liggaam siek word. Net soos suurstof, water en voedsel in die voldoende hoeveelhede voorsien moet word, moet liefde as 'n behoefte volkome bevredig word.

Hieruit volg dat gedagtes ’n sentrale rol speel in die soeke na die oorsaak van siekte, en dat dit noodsaaklik is om te verstaan wat gedagtes inderdaad is. Ons weet dat gedagtes inligting oordra, maar waar kom hierdie gedagtes vandaan? Dit bring my by my volgende vraag.

---

1. Die vraag of materie kan dink, sal later oorweeg word. ↩