10. Ons Onderbewussyn – Ons Skaal van Wins en Verlies

Toe ek na my pasiënte se verhale geluister het, het ek hulle aanvanklik in groepe verdeel op grond van hul klagtes. Ek wou pasiënte met dieselfde klagtes, soos tinnitus, duiseligheid, ens., vergelyk, want ek het aangeneem dat verskillende simptome verskillende oorsake het. Ek wou 'n gemeenskaplike deler in elke groep vind. Watter ooreenkomste is daar in pasiënte met tinnitus of duiseligheid? Is daar gemene delers, en indien wel, wat is hulle? Pasiënte met veelvuldige siektes en simptome het my die meeste geïnteresseer. Wat het in hul lewens gebeur wat veroorsaak het dat soveel siektes in hulle gemanifesteer het?

Jare lank het ek gesoek na ooreenkomste in die lewensverhale van pasiënte met soortgelyke simptome. In 2007 het ek iets ontdek wat my kennis van mense uitgebrei het: Maak nie saak wat 'n persoon se verhaal was nie, solank dit negatief was (wat alle siekte verhale is), het dit alles gedraai om die idee van persoonlike verlies. Ek het myself afgevra: Is dit moontlik dat een gedagte die beginpunt kan wees vir alle menslike probleme en dus vir alle menslike siektes?

Dit het lank geneem voordat ek ten volle oortuig was van wat ons siektes veroorsaak. Op 'n stadium het dit egter vir my duidelik geword dat dit persoonlike verlies alleen is wat ons lewens bemoeilik. Solank die verhaal negatief is, het dit die persoonlike gedagte van verlies as wortel. Ek kon tot vandag toe nog geen ander beginsel vind nie. In my soektog het ek die onderbewussyn ontdek, wat my die antwoorde gegee het vir die oorsaak van mense se siektes en probleme.

Om die gedagte van verlies beter te verstaan, is dit belangrik om die onderbewussyn, die funksionele sentrum van die gees, te verstaan. Om te illustreer hoe mense deur 'n sentrale gedagte funksioneer, het ek 'n diagram saamgestel. Bo-aan is die bewuste vlak, daaronder die onderbewussyn, wat ek graag die "hart" noem. Op die bewuste vlak is daar die wil. Ons neem sekere seine en inligting waar. In die illustrasie word die fisiese behoeftes in groen gemerk. H staan vir honger, D vir dors, S vir sweet (hitte) en K vir koue. Hierdie fisiese behoeftes moet eers aan 'n persoon bekend gemaak word.

Dan neem hulle aksie om dit te bevredig. Die wil is vergelykbaar met 'n skerm waarop ‘n "Behoefte aan aksie!" lig aangaan.

Die geestelike behoeftes, in rooi getoon, word ook waargeneem. Hulle bestaan in elke persoon, maar hul hiërargie is individueel. Elke persoon het 'n primêre behoefte op 'n geestelike vlak. In die illustrasie het ek H vir harmonie in die middel geplaas omdat ekself 'n behoefte aan harmonie het. G staan vir geregtigheid, V vir vryheid, T vir trou (getrou), W vir wysheid en S vir sekuriteit. Om hierdie geestelike behoeftes te bevredig, moet jy daarvan bewus wees, soortgelyk aan jou fisiese behoeftes van honger, dors ensovoorts. Alle besluite wat jy neem om 'n behoefte te vervul, word in die onderbewussyn geneem. Dus, al is jy onbewus van die behoeftes, word die besluit steeds onbewustelik geneem.

In die onderbewussyn het ons die verbindingspunt tussen gees en liggaam. Aangesien die gees voortdurend aktief is, die liggaam voed en beheer, veroorsaak dit met elke besluit 'n elektriese impuls in die serebrale korteks. Dit neem binne 'n sekonde etlike honderde besluite. Daarom kan die meeste besluite slegs onbewustelik geneem word. Ter wille van eenvoud verteenwoordig die "Ek" die gees in die illustrasie.

Die gees moet al die inligting wat dit ontvang, evalueer en kan dit slegs in twee kategorieë klassifiseer, naamlik as "wins" of "verlies". Wins is wat die behoeftes van die verstand en liggaam bevredig. 'n Verlies is die teenoorgestelde, 'n teen-behoefte.

Daar is ook die nul-lyn, d.w.s. inligting wat nóg positief, nóg negatief 'n behoefte van die verstand aanspreek nie en dus geen reaksie veroorsaak nie. Die nul-lyn is belangrik omdat dit die hoeveelheid en omvang van die wins of verlies bepaal. Volgens hierdie eenvoudige klassifikasie neem ons al ons besluite, wat slegs 'n “ja” of 'n “nee” behels. Ons besluite is voorafbepaal met 'n "ja" vir wins en 'n "nee" vir verlies. Daar is nie so iets soos 'n "ja" vir verlies nie. Ondersoek jouself byvoorbeeld deur te oorweeg waarom jy vir 'n goeie saak ‘n skenking sal maak of nie. Alle menslike besluite kan tot 'n eenvoudige ja of nee gereduseer word.

Wat moet iemand onbewustelik dink wanneer hulle honger is? Hulle moet kos as 'n wins beskou. Vind hierdie proses bewustelik plaas? Nee, dit gebeur net. As iemand 'n verskeidenheid kosse voor hulle het, soos byvoorbeeeld verskillende vrugte, bereken hulle onbewustelik die wins en verlies van elk van hierdie vrugte. Eers dan word die vrugte gekies en geëet.

Daar is geen verdere besluitnemingsvlak in mense as “ja” en “nee” nie. Elke advertensie belowe óf wins óf die vermyding van verlies. Niemand sal reageer op 'n advertensie wat sê: "Koop hier, ek het minderwaardige goedere en hulle is te duur nie." Op hierdie stadium is daar geen keuse nie. Alles wat 'n persoon as 'n verlies evalueer, moet hulle vermy en voor nee sê. Hierdie proses kan nie opgeskort of omseil word nie.

In die besluitnemingsproses van die gees moet dit verlies vermy. Indien en solank dit moontlik is om dit te kan doen, ontstaan daar nie vrees nie. 'n Persoon kan by 'n rooi lig rem trap en geen negatiewe emosies ervaar nie. As hulle egter probeer om omstandighede, ander mense, tyd, geld, ens. te beheer, dan ontstaan vrees, veral wanneer dit nie werk nie. Dit laat ons verstaan wat vrees is. Vrees ontstaan altyd wanneer ek dink ek moet iets vermy wat buite my beheer is. Daar is slegs 'n vrees vir verlies, nooit 'n vrees vir wins nie.

Siekte en alle menslike probleme ontstaan omdat mense glo dat hulle hul vermoë tot "nee" verloor. Mense is struktureel vasbeslote om altyd nee te sê vir verlies en altyd ja vir wins. Dit is deel van hul funksionering.

Enige verlies, of selfs die verwagting van 'n verlies of die geloof daarin, word nie aanvaar nie. Persoonlike verlies kan nie geduld word nie en maak mettertyd die persoon wat daarin glo en dit ervaar, gebroke en siek. Dit hang ook af van hoe ernstig die verlies deur elke individu beoordeel word. Groter persoonlike verlies lei tot intense emosies en mettertyd ernstige siekte. Minder persoonlike verlies lei tot minder intense emosies en siekte. Die graad van persoonlike verlies wissel van persoon tot persoon. Dieselfde verhaal van verlies kan met baie verskillende grade van intensiteit waargeneem en ervaar word. Die intensiteit is subjektief en individueel, maar die meganisme waardeur besluite geneem word, is identies in elke persoon.

Ons bereken die waargeneemde indrukke en inligting met betrekking tot wins en verlies in 'n paar duisendstes van 'n sekonde. Dit is byvoorbeeld gemeet by dobbelaars wat besluite moes neem met behulp van brein golwe.¹ Alle inligting en persepsies word geklassifiseer as wins en verlies. Die blote feit dat mense glo dat hulle nie 'n persoonlike verlies kan vermy nie, lei tot al die probleme wat die mensdom ervaar.

Toe ek besef het dat al probleme van die mensdom voortspruit uit die oortuiging dat ander hulle 'n persoonlike verlies kan veroorsaak, het ek na die wortel van hierdie idee gesoek. Ek het dit gevind in die gees se perspektief, wat ek simbolies met die twee oë voorstel. Voordat iets as 'n wins of verlies geklassifiseer word, is daar 'n soort filter: die perspektief. Die twee oë in die boonste hoeke van die figuur verteenwoordig dit. Die gees het een (geestelike) oog waardeur dit alles waarneem. Daar is slegs twee maniere om dinge te beskou, en die evaluering vind dienooreenkomstig plaas.

Met die oog regs in die figuur sien die gees sy wins in die bevrediging van sy behoefte.

As ontvang as wins beskou word, moet verlies die teenoorgestelde van ontvang wees – dit wil sê, nie ontvang nie, nie genoeg ontvang nie, of selfs weggeneem. Met die oog aan die linkerkant van die illustrasie sien die gees, omgekeerd, wins, in gee. Dan is die teenoorgestelde hiervan – dit wil sê, om nie te gee of te hou nie – 'n verlies.

Laat ons op hierdie punt die fundamentele wet van die natuur onthou. Daar het ons die oorkoepelende beginsel van neem om te gee ondersoek, wat op alle elemente van toepassing is omdat alles volgens die beginsel van 'n kanaal funksioneer. Behoud stem nie ooreen met hierdie universeel geldige beginsel nie (die longe behou geen suurstof nie, ens.). Die wet laat nie die behoud van dinge wat ingeneem word toe nie.

Met watter oog sien jy dinge soos hulle is, en met watter oog mislei jy jouself? Watter oog plaas die "nee" waar dit nie van jou weggeneem kan word nie? Die oog aan die linkerkant gee jou die vermoë om altyd jou "nee" onder alle omstandighede te implementeer. Wins en verlies lê uitsluitlik in die aksies wat jy neem of nie neem nie. Neem, gee en hou, is altyd jou eie aksies.

Die verkleurmannetjie-agtige oog aan die regterkant skep 'n misleidende siening. Hierdie oog suggereer dat wins afhang van ontvang, en verlies kom van nie ontvang nie. Dus sien jy altyd met hierdie oog wat ander kwansuis reg of verkeerd doen – en wat hulle nie doen nie. Jou blik is nie op jou eie aksies gerig nie, maar op die aksies van ander.

Met hierdie siening maak jy jouself heeltemal afhanklik van ander vir die bevrediging van jou eie geestelike behoeftes.

Dis beide fassinerend en skrikwekkend om te sien hoe elke persoon voortdurend besig is met die ander persoon en verseker dat hul geestelike behoeftes vervul word. Oor wie praat eggenote amper uitsluitlik wanneer hulle vir berading kom? Die fokus is geheel en al op die ander persoon. Hulle praat altyd oor hul maat se wangedrag.

’n Situasie waarin iemand ’n ander persoon wil beheer, spruit uitsluitlik voort uit die bedoeling om te verseker dat die ander persoon jou geen verlies veroorsaak nie. Só ontstaan alle beheer- en toesigmeganismes.

Daar is slegs twee maniere om na dinge te kyk. Óf die persoon is in beheer van hul eie besluite rakende “ja” en ”nee”. Aangesien niemand anders vir hulle kan dink nie, is dit voordiehandliggend dat "ja" en "nee" aan hulle behoort. Óf daar is ’n teenoorgestelde manier van dink, waarin ander hulle ’n verlies kan veroorsaak wat hulle nie kan vermy nie. Solank die persoon in ’n posisie van wins is en kry wat aan hul behoeftes voldoen, voel hulle gemaklik en het hulle nie ‘n probleem nie. Sodra ‘n eggenoot se ontrouheid egter na 35 jaar aan die lig kom en dit wat hulle voorheen ontvang het, skielik iets blyk te wees wat hulle nie ontvang het nie/weggeneem is, skep dit ’n las vir die res van hul lewe, want die dominante gedagte is: Die ander persoon het my ’n verlies veroorsaak.

In hierdie stelsel is daar ’n kantelpunt. Die beslissende faktor is of die persoon dit as 'n persoonlike verlies beskou. As 'n negatiewe gebeurtenis buite ons plaasvind, soos die dood van 'n kind of mishandeling, dan is dit beslis 'n verlies, 'n onreg, 'n verskriklike ding. Die beslissende faktor hierin is, of dit die geaffekteerde persoon se gedagtes permanent beset, en of dit as 'n persoonlike of onpersoonlike verlies beskou word. As, in Geval 5, die jong vrou met die hoofpyn kwaad is oor haar ontroue kêrel, dan neem sy ongetwyfeld sy optrede persoonlik op. Sy dink: "Hy het dit aan my gedoen." Indien sy gedink het dat hy dit nie persoonlik aan haar gedoen het nie, dan sou haar probleem opgelos wees.

Ja, die kêrel het beslis iets verkeerds gedoen, maar het hy haar werklik fisies seergemaak? Het die vrou werklik 'n bindende aanspraak op sy getrouheid gehad? Waar kom ons aanspraak op ander persone vandaan? In my soeke na 'n antwoord het ek die diepste element in die menslike gees teëgekom – identiteit. Wat dink ons oor wie ons is?

---

1. Fehr, T., Herrmann, M., Meyer, G., Miedl, S., (2010). Neurobiological correlates of problem gambling in a quasi-realistic blackjack scenario as revealed by MRI. Psychiatry Research: Neuroimaging. 181, 165-173 ↩