17. ምፍጣር ሓድሽ ህይወት ምስ ሓድሽ መንነት¶
እቲ ‘ርእሰ-ምትላል’ ዝብል ጸገም ኣብ ውሽጢ መንፈስ ወዲ ሰብ ስለ ዝተፈጥረ፡ መፍትሒኡ እውን ኣብ ውሽጢ መንፈሱ ጥራይ እዩ ክርከብ ዝኽእል። ወዲ ሰብ ባዕሉ ነዚ ክገብሮ ዓቕሚ ስለ ዝሰኣነ፡ ኣምላኽ ዝሕግዘሉ መገዲ ረኸበ። ግናኸ ኣምላኽ ንመንፈስ ወዲ ሰብ፡ ካብ ወጻኢ ኮይኑ ክቆጻጸሮ ብዘይኽእል መገዲ እዩ ፈጢርዎ። እቲ መንፈስ ባዕሉ ካብ ውሽጡ ተበጊሱ ብተኣማኖት ምስቲ ምንጪ ፍቕሪ ክተኣሳሰር ኣለዎ። እቲ ናይ ሰብ መንፈስ ግን ኣብቲ ስሕተቱ ስለ ዝተሸመመ ነዚ ክገብሮ ኣይከኣለን፤ ስለዚ ድማ ኣምላኽ ባዕሉ ኣብቲ ህይወት ኣዳም ሓደ ‘ሰብ’ ወለደ።
የሱስ ብመንፈስ ቅዱስ ኣብ ማርያም ምጽናሱ፡ ንወዲ ሰብ መውጽኢ መገዲ ዝኸፈተ እንኮ መገዲ እዩ ነይሩ። ብመሰረት ‘ሕጊ ውርሻ’፡ የሱስ ብምኽንያት ካብ ኣቦ (ኣምላኽ) ምውላዱ፡ ነታ ብዛዕባ ርእሱ ዘላ ‘ሓቂ’ — ማለት ‘ኣነ ወዲ ኣቦይ እየ’ እትብል ሓቀኛ መንነት — ወረሳ። እቲ ዕሸል በዛ ብዛዕባ ርእሱ ዘላ ሓቂ ኣቢሉ ድማ ምስ ኣምላኽ ተኣሳሰረ። በዚ መገዲ እዚ ድማ፡ እቲ ካብ ምድራዊ ኣቦ ዝተወልደ ቆልዓ ፈጺሙ ክሰግሮ ዘይኽእል ዕንቅፋት ተሰገረ። እቲ ሰብ የሱስ ድማ ምስ ኣቦኡ (ምስ ኣምላኽ) ዝተኣሳሰረ ነበረ። ንሱ ኣብታ ‘ቅንዕቲ ተፈጥሮኣዊት ጥብቆ’ እዩ ነይሩ።
ብመሰረት ሕጊ ውርሻ ግን፡ የሱስ ነቲ ስሕተት ካብ ኣዲኡ ማርያም እውን ወሪስዎ እዩ። ግናኸ፡ ነዛ ጌጋ መንነት እዚኣ ፈጺሙ ኣይተጠቐመላን፤ ኣብ ክንድኡ ግን ኣብ ውሽጡ ክስዕራን ከጥፍኣን ነበሮ። የሱስ ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፡ ዋላ እኳ ብመሰረቱ ኣምላኽ እንተ ነበረ፡ ከም ሰብ መጠን ‘ኣምላኽ ክኸውን’ ንዝመጾ ፈተና ክቃወሞ ነበሮ። የሱስ ከም ኣምላኽ መጠን ካብ ዘለኣለም ዝነበረ ምዃኑ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ። የሱስ ነቲ ኣምላኽነቱ ብሰብኣዊ ባህርይ ከም ክዳን ሸፈኖ። በዚ ድማ ሰብኣዊ ባህርይኡ ግሁድ፡ ኣምላኽነቱ ድማ ስቱር ነበረ። ስለዚ የሱስ ብሓደ ሸነኽ ‘ወዲ ኣምላኽ’ እዩ፤ ብሸነኽ ማርያም — ማለት ካብ ኣዳም — ድማ ‘ወዲ ሰብ’ እዩ።
የሱስ ኣብ ምድሪ 33 ዓመትን ፈረቓን ነበረ። ነቲ ከም ‘ወዲ ኣምላኽ’ ዘለዎ መንነት ዘይፈቅዶ ነገራት ንኽገብር ብተደጋጋሚ ይፍተን ነበረ።1 ነቶም ብዙሓት መጥቃዕቲታትን ናይ ምትላል ስርሓትን ንምቕባል፡ ነቲ ሓቀኛ መንነቱ ክጠራጠረሉ ምተገደደ ነይሩ። እዚ ዕድል እዚ ነይሩ እዩ፤ ዕላማ ናይ ኩሉ ፈተናታት የሱስ ድማ ነቲ ድሕነት ወዲ ሰብ ንምዕንቃፍ ነበረ።2 የሱስ ግን ነቲ ካብ ሰማያዊ ኣቦኡ ዝተወልደ ‘ውሉድ’ ምዃኑ ዝገልጽ መንነቱ ፈጺሙ ኣብ ሕቶ ኣየእተዎን። በዚ ምኽንያት ድማ፡ ዝኾነ ሰብ ናብ ዝኾነ ጌጋ ተግባር ክመርሖ ኣይከኣለን። የሱስ ክሳብ እታ ኣብ መስቀል ነፍሱ ዝሃበላ ሰዓት፡ ምስ ኣቦኡ ኣብ ዝነበረ ጥብቆ ጸንዐ።
የሱስ ምስ ኣቦኡ ብምዃንን ምስኡ ብምትሕብባርን፡ ነቲ ኣብ መንፈስ ወዲ ሰብ ዘሎ ስሕተት ግሁድ ክገብሮን ክቃለሶን ተልእኮኡ ነበረ። የሱስ ነቲ ሓጥእ ባህርይ — ነታ ጌጋ መንነት — ኣብ ውሽጡ ኣልገሳ። እዚ ድማ ኣብ መስቀል ኰይኑ ‘ተፈጸመ!’ (ዮሃ. 19፡30) ምስ በለ ምሉእ ብምሉእ ተወገደ። ሕጂ እቲ ኩላትና ካብኡ ዝመጻእና ኣዳም (ወዲ ሰብ) ካብቲ ሓጥእ ባህርይ ሓራ ወጸ።
ግናኸ በዚ ጥራይ ኣየብቅዐን። ስጋን ደምን መንግስቲ ኣምላኽ ክወርሱ ስለ ዘይክእሉ፡ እቲ ምሉእ ሰብ ክመውት ነበሮ። እቲ ህይወት ኣዳም ብሰንኪ እታ ሓንቲ ሓጢኣት ምዉት እዩ ነይሩ። ወዲ ሰብ ባዕሉ ምስ ኣምላኽ ክተኣሳሰር ዓቕሚ ስለ ዘይብሉ፡ ህይወቱ ክዕቅብ ኣይክእልን እዩ። ወዲ ሰብ ብህይወት ዝጸንሕ ዘሎ ሳላ ጸጋ ኣምላኽ ጥራይ እዩ፤ እዚ ድማ ካብቲ ኣረጊት ህይወት ንኽወጽእ ዕድል ንኽውሃቦ ንውሱን ግዜ ጥራይ እዩ።
የሱስ ናብቲ ኩሉ ሰብ ዝነብረሉ ‘ህይወት ኣዳም’ ብምእታው፡ ነቲ ጠንቂ ኩሉ ሓጢኣት ዝኾነ ስሕተት (እቲ ‘ኣነ ኣምላኽ እየ’ ዝብል ትዕቢት) ወሲዱ ኣብ ውሽጡ ደመሰሶ። የሱስ ሓጢኣት ብዘሎ ዓለም ኣብ ርእሱ ብምጽዓን፡ ከም ጻድቕ ፈራዲ ኰይኑ ፈረዶ። የሱስ ሓጢኣት ኩሎም ኣብ ዓለም ዝነበሩ ሰባት ጾረ፤ ከም ስዓሪ መጠን ድማ ነቲ ጠንቅን ሳዕቤንን ሓጢኣት ስዓሮ። ነዚ ንምግባር ድማ፡ እቲ ህይወት ኣዳም ዘይቅየር መወዳእታ ክረክብን ምሉእ ብምሉእ ከቋርጽን ነበሮ። ስለዚ ክርስቶስ ኣብ መስቀል ነቲ ‘ምሉእ ሰብ’ (ኣረጊት ባህርይ) ናብ ሞት ክመርሖ ነበሮ። ንመድሓኒትና ኢሉ፡ ነቲ ኣረጊት ህይወት ምሉእ ብምሉእ ምጥፋእ፡ ካብቶም ዝጸረዩ ባእታታት (ኣካልን መንፈስን) ድማ ብትንሳኤ ኣቢሉ ‘ምሉእ ብምሉእ ሓድሽ ህይወት’ ምፍጣር ኣድላዪ ነበረ።
ክርስቶስ ብሳልሰይቲ መዓልቲ ብትንሳኤኡ ‘ካልኣይ ኣዳም’ — ህያው ዝገብር መንፈስ — ኰነ (1ይ ቆሮንቶስ 15፡45)። ክርስቶስ ዘይመውት ባህርይ ሒዙ ምስ ተንስአ፡ ንዘለኣለም ድማ ምስ ኣምላኽ ምስ ተኣሳሰረ፡ ንሱ ሓድሽ ፍጥረት ኰነ። ሕጂ ንዘለኣለም ኣብ ሓቂ እዩ ዘሎ። ንሱ እቲ በዂሪ ወዲ ኣምላኽ እዩ። እቲ ዘደንቕ መልእኽቲ ድማ እዚ እዩ፦ ኩላትና ብእምነት ኣቢልና ‘ደቂ ኣምላኽ’ ንኸውን። ድሕነትና እዚ እዩ። ንወዲ ሰብ ካብዚ ወጻኢ ካልእ መገዲ የልቦን። እቲ ኹሉ ዜድልየና እዚ ሓድሽ ህይወት እዚ ጥራይ እዩ! እቲ ኣረጊት ሰብ ነዚ ብእምነት እንተ ተቐቢልዎ፡ እቲ ሓድሽ ሰብ ተማቃሊ እቲ ‘መለኮታዊ ባህርይ’ ይኸውን። ጽድቅናን ኩሉ ተስፋናን ኣብ ክርስቶስ ጥራይ እዩ ዘሎ። እቲ ሓድሽ ህይወቱ ድማ ናብ ቅድሚ ኣምላኽ ይመልሰና።
እቲ ሓድሽ ሰብ ምስ ኣምላኽ ብዘይፍለ መገዲ ዝተኣሳሰረ እዩ። ኣብቲ ‘ሓድሽ ህይወት’ ድማ ምጥባር ርእሲ ንዘለኣለም ዝተገለለ እዩ። እዚ ድማ በቲ ድሕነት ዝተረኽበ ውጽኢት እዩ። ኣምላኽ፡ ዳግም ምጥባር ርእሲ ከይከኣል ገይሩ ሓደ ነገር ሰሪሑ ኣሎ። እቲ ፈጣሪ ምስ ወዲ ሰብ ብዘይፍለ መገዲ ተኣሳሲሩ ኣሎ። ኣምላኽ ንምሉእ ዩኒቨርስ ካብ ፈጣሪ ወጻኢ ካልእ መተካእታ ከም ዘየለ ምሉእ ንጹርነት ፈጢሩ ኣሎ። ካብዚ ንደሓር፡ ዝኾነ ኣእምሮ ክጠራጠረሉ ወይ ከፍርሶ ኣይክእልን እዩ። ዝኾነ መንፈስ ድማ ደጊም ኣብ መንነቱ ክጥበር ዓቕሚ ኣይክህልዎን እዩ። እቲ ምጥባር ሓንሳብን ንሓዋሩን ተቐሊዑ ንኹሎም ፍጥረታት ተራእዩ እዩ፦ እቲ ኣብ መንጎ ፈጣሪን ፍጡርን ዘሎ ርክብ ፍጹም፡ ዘይቅየር፡ ጽቡቕን ቅኑዕን እዩ።
ኣምላኽ ነቲ ብትንሳኤ የሱስ ሓድሽ ዝተፈጥረ ህይወት ንነፍሲ ወከፍ ሰብ የቕርበሉ ኣሎ፤ እዚ ድማ ብእምነት ምእንቲ ክቕበሎ እዩ። ነዚ ‘ሓድሽ ህይወት’ እዚ ብእምነት ምቕባል፡ ንኹሉ ጸገማት ወዲ ሰብ እንኮ መፍትሒ እዩ። እቲ ብሰንኪ ውድቀት ኣዳምን ሄዋንን ዝጀመረ፡ ናብ ኩሎም ደቆም ድማ ዝሰገረ ‘ካብ ኣምላኽ ምፍላይ’፡ ወዲ ሰብ ብናቱ ዓቕሚ ክመልሶ ኣይክእልን እዩ። ናብ ኣምላኽ ምምላስ ንዓና ዘይከኣል እዩ — እዚ ማለት ድማ ክንመውት ኣሎና ማለት እዩ። እቲ እንኮ መውጽኢ መገዲ ግን፡ ነቲ ህይወት የሱስ ብእምነት ምቕባል ጥራይ እዩ።
ንሕና ንድሕነትና፡ እቲ ምድራዊ ህይወቱ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ከም ‘ካልኣይ ኣዳም’ መጠን ካብ መቓብር ምስ ተንስአ ዘምጽኦ ‘ሓድሽ ህይወት’ እውን የድልየና እዩ። እዚ ማለት ንዓይ ብውልቀይ፦ ንኹሉ ሓጢኣተይ ሕድገት ምርካብን ናብ ሓድሽ ህይወት — ማለት ናብቲ ህይወት የሱስ — ምእታው ማለት እዩ። ኣብዚ መስርሕ እዚ መንፈስ ቅዱስ ዓቢ ተራ ኣለዎ። ንሱ ነቲ ህይወት የሱስ ብእምነት ኣቢሉ ክህበና (ወይ ከዳልወልና) ይኽእል እዩ። መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልቢ ነፍሲ ወከፍ ሰብ ክዓይይ ኣለዎ።
እታ ሕቶ ግን እዚኣ እያ፦ ሓደ ሰብ ብሓርነት ንኽነብር፡ ነዚ ‘ሓድሽ ህይወት’ እዚ ብኸመይ ኣብ ግብሪ ከውዕሎ ይኽእል፧